Je eerste motor kopen? Kijk verder dan kilo's en cc's.
Ik weet nog goed dat ik voor het eerst op een Kawasaki 650 cc ging zitten.
Mijn vriendin Danielle had haar eerste les achter de rug en ik vroeg aan de instructeur of ik heen en weer mocht rijden op het oefenterrein.
Gewoon om even te ervaren hoe dat was.
Nou, heel anders dan mijn Puch van vroeger!
Man, wat een machine. Hij zag er zo indrukwekkend uit en voelde behoorlijk zwaar aan.
Maar ja, ik was een Puch van vroeger gewend.
Inmiddels is diezelfde Kawasaki mijn vertrouwde lesmotor. Zeker geen brommertje, maar toch voelt hij zodra ik ermee rijd helemaal niet aan als een machine van bijna 200 kilo.
En dat is meteen het merkwaardige aan het gewicht van een motor.
Als je, zoals ik, online merken en types motoren bekijkt, zie je zaken als cilinderinhoud en gewicht bovenaan het specificatielijstje.
Maar hoeveel zeggen die getallen eigenlijk? Ik kan je vertellen: minder dan je zou denken.
Wanneer merk je het gewicht van een motor?
Zolang een motor rijdt en in balans is, hoef je die 180, 200 of 220 kilo natuurlijk niet zelf overeind te houden. Dan doet de natuurkunde een groot deel van het werk.
Je merkt het gewicht vooral op andere momenten.
Als je de motor uit de garage duwt bijvoorbeeld. Als je langzaam een krappe bocht maakt. Als je stopt op een schuin aflopende weg. Of als de motor bij stilstand nét iets verder overhelt dan je had bedoeld.
Dan kunnen die kilootjes ineens behoorlijk aanwezig zijn.
Dat lijkt me daarom ook een veel betere manier om over het gewicht van je eerste motor na te denken. Niet: hoeveel kilo moet hij wegen? Maar: kan ik hem ook makkelijk hanteren als ik er niet gewoon mee vooruit rijd?
200 kilo is niet altijd 200 kilo
Dat klinkt misschien vreemd, maar twee motoren die allebei 200 kilo wegen, kunnen heel verschillend aanvoelen.
Dat heeft onder meer te maken met waar het gewicht in de motor zit. Zit relatief veel massa laag, dan kan een motor bij stilstand en lage snelheid makkelijker te hanteren zijn dan een motor waarbij het gewicht hoger zit.
Ook de gewichtsverdeling, de wielbasis (de afstand tussen het voor- en achterwiel), het stuur en de banden spelen een rol.
Nou hoef je geen studie te maken van zwaartepunten en stuurgeometrie voordat je een motor koopt. Belangrijker is de conclusie: alleen het gewicht in de brochure vertelt je niet of een motor voor jou zwaar aanvoelt.
Een lage motor van 210 kilo kan bij langzaam manoeuvreren verrassend makkelijk aanvoelen, terwijl een lichtere maar hoge motor juist wat lastiger kan zijn.
Kijk ook naar de zithoogte
De zithoogte bepaalt ook voor een belangrijk deel of een motor bij je past.
Logisch. Zeker als beginner is het prettig wanneer je bij stilstand gemakkelijk met je voeten bij de grond kunt. Dat geeft vertrouwen.
Maar ook hier zegt één getal niet alles.
Een motor met een lage maar brede zitting kan ervoor zorgen dat je benen behoorlijk ver uit elkaar staan. Daardoor kom je soms minder gemakkelijk bij de grond dan op een motor waarvan het zadel op papier een paar centimeter hoger is, maar veel smaller.
Staar je dus niet blind op een zithoogte van bijvoorbeeld 780 of 820 millimeter.
Ga erop zitten.
Dat klinkt nogal voor de hand liggend, maar uiteindelijk zegt dat veel meer dan een getalletje.
En hoeveel cc moet je eerste motor hebben?
Ook hier geldt: niks moet. Cilinderinhoud zegt minder dan je denkt.
Een 650 cc motor hoeft helemaal geen woest apparaat te zijn. Mijn lesmotor is daar een aardig voorbeeld van. Vermogen, motorkarakter, gasrespons, gewicht en zithouding bepalen samen hoe gemakkelijk een motor rijdt.
Bovendien zijn twee motoren met ongeveer dezelfde cilinderinhoud lang niet altijd met elkaar te vergelijken. De ene 650 reageert heel vriendelijk als je aan het gas draait, terwijl een andere veel feller kan zijn. En een motor met minder cc's kan soms juist sportiever en uitdagender zijn dan eentje met een grotere cilinderinhoud.
Alleen naar het aantal cc's kijken heeft daarom weinig zin.
Veel belangrijker is hoe een motor reageert als je gas geeft. Een motor die dat rustig en voorspelbaar doet, kan voor een beginner veel prettiger zijn dan een lichtere of kleinere motor die bij het minste beetje gas meteen enthousiast vooruit wil.
Dat betekent overigens niet dat je als beginner meteen een enorme hoeveelheid vermogen nodig hebt. Integendeel. Als je nog bezig bent om schakelen, remmen, bochten rijden en al die andere handelingen vanzelfsprekend te laten worden, is het wel zo prettig als je motor je niet voortdurend probeert te verrassen.
Maar een simpele regel als ‘begin met maximaal 500 cc’ vind ik daarom weinig zinvol. Het getal zegt gewoon te weinig.
Net zoals 200 kilo op zichzelf niet vertelt hoe zwaar een motor aanvoelt, vertelt 650 cc niet hoe gemakkelijk hij rijdt.
Probeer meer dan alleen een proefrit
Wie weet heb ik binnenkort mijn rijbewijs en sta ik straks bij een dealer om een proefrit te maken.
Wat ik dan in ieder geval niet ga doen is: starten, wegrijden en na terugkomst zeggen 'Doe deze maar'.
Ik wil er eerst eens rustig op gaan zitten en kijken hoe dat voelt.
Voetjes op de grond.
Stukje achteruit duwen.
Proberen een krappe draai te maken.
En als dat allemaal probleemloos gaat, wil ik ook eens proberen hoe makkelijk je hem op een lichte helling kunt verplaatsen.
Juist op zulke momenten heb je denk ik vrij snel door of een motor prettig hanteerbaar is.
Een proefrit over een mooie provinciale weg kan geweldig zijn, maar thuis moet je hem misschien iedere keer achterstevoren een schuur uit zien te manoeuvreren. Dat kan de pret dan behoorlijk drukken.
Dus: kijk verder dan de cijfers.
Gewicht en cilinderinhoud zijn natuurlijk nuttig als referentie. Ik zou ze alleen niet gebruiken als belangrijkste selectiecriteria voor je eerste motor.
Veel belangrijker is hoe makkelijk je de motor kunt hanteren, hoe je erop zit, hoe voorspelbaar hij reageert en vooral of jij je er snel vertrouwd op voelt.
Misschien is er daarom maar één goede test voor je eerste motor.
Kun je hem zonder gedoe van zijn standaard halen, achteruit duwen, draaien en parkeren?
En voelt dat allemaal vertrouwd?
Dan zegt dat waarschijnlijk meer dan de kilo's en cc's in de brochure.